غربالگری دوران بارداری

توسط سپتامبر 14, 2016 دسته‌بندی نشده بدون نظر

غربالگری دوران بارداری

یکی از مهم ترین مسائل در دوران بارداری ، انجام آزمایشات بارداری است که می تواند تاثیرات به سزایی در  تعیین سلامت و یا وجود بیماری های جنین داشته باشد ،البته در حالت کلی بیشتر نوزادان سالم به دنیا می آیند؛ اما حدود ۳-۲ درصد نوزادان در هنگام تولد، دچار نقایص مادر زادی هستند که امکان تشخیص این بیماری و نواقص در دوران بارداری میسر است. یکی از شایع ترین بیماری های نوزادان سندرم داون (منگلیسم) است ،بعد از این مورد بسیار مهم نقایص لوله عصبی و سندرم تریزومی ۱۸ نیز حائز اهمیت می باشد. آزمایش های غربالگری دوران بارداری برای بررسی و تشخیص به موقع این ۳ بیماری انجام می شود و البته به بررسی وضعیت جنین در دوران بارداری می پردازد. در هر مرحله ای از بارداری و رشد جنین امکان درمان و سقط جنین وجود خواهد داشت که البته بهترین مزیت غربالگری بارداری جلوگیری از تولد نوزادان ناقص می باشد .

مهم ترین مساله برای کودکان مبتلا به سندرم  عدم وجود سوابق خانوادگی در زوجین می باشد ، در واقع این بیماری ها معمولاً در فرزندان خانواده هایی ایجاد می شوند که سابقه نقایص مادر زادی را ندارند واین مساله باعث می شود که انجام آزمایشات غربالگری برای تمامی زوجین توصیه می شود، غربالگری قبل از بارداری نه تنها برای زوج های درمعرض خطر این بیماری ها بلکه به تمام زوج هایی که فرزندی در راه دارند توصیه می شود. البته تشخیص نقص در جنین با انجام آزمایشات تکمیلی تایید خواهد شد .

به طور کلی آزمایش های غربالگری به ۲ صورت انجام می پذیرد :

غربالگری ۳ ماهه اول

غربالگری سه ماهه اول  برای برررسی احتمال خطر سندرم داون وتریزومی ۱۸ بین هفته های ۱۳-۱۱ بارداری انجام می شود، این آزمایش شامل آزمایش خون وسونوگرافی است.
آزمایش خون :

دراین آزمایش مقادیر۲ نوع پروتئین وابسته به بارداری خاص درخون مادر اندازه گیری می شود.
سونوگرافی:
اندازه گیری تجمع مایع پشت گردن جنین توسط سونوگرافی انجام می شود؛ تجمع این مایع پشت گردن جنین طبیعی است؛ اما وجود مشکل در آزمایش خون و یا افزایش میزان این مایع در گردن جنین می تواند بیانگر بیماری جنین باشد، در مواردی که تجمع مایع زیاد باشد می توان نتیجه گرفت که احتمالاً این چنین درخطر افزایش نقایص مادر زادی واختلالات کروموزومی (سندورم داون و تریزومی ۱۸) است.
البته اگر جواب  ۲آزمایش مشکوک و یا نگران کننده باشد ، با انجام آزمایش های تشخیصی که توسط  پزشک متخصص تجویز می شود، قطعیت این بیماری ها بررسی می شود . یکی از این آزمایش های تشخیص قطعی، نمونه گیری از پرزهای جفت است.
در صورتی که جواب ازمایشات طبیعی باشد ، این آزمایش ها خطر خاصی را نشان نمی دهند، به مادر باردار پیشنهاد می شود که آزمایش های غربالگری ۳ ماهه دوم را انجام دهد.

%d8%ba%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d9%84%da%af%d8%b1%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%b1%db%8c
غربالگری ۳ ماهه دوم

غربالگری دوران بارداری که در سه ماهه دوم انجام می شود ، بین هفته های ۲۲-۴۱ بارداری نیاز است و با انجام آزمایشات خون و سونوگرافی همراه خواهد بود.
آزمایش خون:
آزمایشات خون در سه ماهه دوم چند نوع هستند که در نوع ۴ گانه آن، مقدار ۴ پروتئین به خصوص درخون اندازه گیری می شود. این مواد به طور طبیعی در خون مادر باردار وجود دارد. این آزمایش نوع ۳ گانه هم دارد که هزینه اش کمتر است.
سونوگرافی:
همان طور که بیان شد  با انجام سونوگرافی می توان ۳ بیماری سندرم داون، باز بودن لوله عصبی جنین وتریزومی ۱۸ را تشخیص داد که البته کمک بزرگی به جلوگیری از تولد نوزاد های ناقص می نماید . در بسیاری از موارد که تشخیص بیماری جنین درست باشد ، باید آزمایش های تشخیص قطعی را هم انجام داد. مثلاً نمونه برداری از مایعی که جنین در آن شناور است. دراین نمونه برداری میزان هورمون ها و سلول های جنین، تحت بررسی کروموزومی قرار می گیرند.

آیا مثبت بودن نتیجه به معنای ناقص بودن جنین است ؟

خیر، نتیجه مثبت آزمایش های غربالگری نشانه افزایش خطر است و لزوماً به معنای ابتلای جنین نیست و البته اطمینان از ابتلا یا عدم ابتلای نوزاد به بیماری های خاص و یا سندرم ها با انجام آزمایشات تکمیلی حاصل خواهد شد .

مزایای غربالگری دوران بارداری :

انجام آزمایشات غربالگری با آرامش مادر در طول دوران بارداری همراه است.
– پزشک ومادر از سلامت جنین مطمئن می شوند و در اولین برخورد با مشکلات اقدامات لازم انجام می شود.
– با انجام این آزمایش ها والدین از نوزادی که قرار است به زودی متولد شود اطلاعات روشن تری دارند و می توانند برای او تصمیم گیری وبرنامه ریزی بهتری داشته باشند.
– تشخیص زمان دقیق تولد نوزاد امکان پذیر می شود.
– مخاطرات احتمالی برای مادران باردار پیش بینی خواهد شد .

 

با تشکر مدیریت سایت مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر مرتضی جورابیان

ارسال نظر