سونوگرافی چشم یکی از روشهای تشخیصی غیرتهاجمی است که با استفاده از امواج صوتی، ساختارهای داخلی چشم را با دقت بالا نمایش میدهد. این روش زمانی کاربرد دارد که پزشک نتواند به دلیل وجود خونریزی، کدورت لنز یا مشکلات دیگر، داخل چشم را بهطور مستقیم مشاهده کند. سونوگرافی چشم کمک میکند مشکلاتی مثل جداشدگی شبکیه، تودههای چشمی، جسم خارجی و التهابها سریعتر و دقیقتر تشخیص داده شوند.
در این روش، پروب مخصوص روی پلک بسته قرار میگیرد و بدون درد، تصویرهایی از لایههای مختلف چشم تهیه میشود. چون این معاینه کاملاً بیخطر است و از اشعه استفاده نمیکند، برای افراد مختلف از جمله کودکان و مادران باردار نیز مناسب است. نتیجه این تصویربرداری نقش مهمی در تعیین نوع درمان و تصمیمگیری پزشک دارد.

روش های انجام سونوگرافی چشم
زمانی که پزشک سونوگرافی چشم را برای شما تجویز کرده باشد از دو روش برای انجام آن استفاده می شود. که عبارتند از:
سونوگرافی از روی پلک
سونوگرافی مستقیم از روی سطح قرینه
آمادگی های پیش از انجام سونوگرافی چشم
درصورتی که پزشک تجویز کرده باشد تا سونو چشم را انجام دهید نیاز است تا حتما آمادگی های لازم را انجام دهید. برخی از این اقدامات به شرح زیر می باشد:
- خانم ها باید قبل از انجام این سونوگرافی از هر گونه مواد آرایشی صورت و خصوصا پلک ها بپرهیزند.
- قبل از انجام آزمون ، لنزهای تماسی را از چشم خود خارج کنید.
- در حین آزمایش حتی المقدور از پلک زدن بپرهیزید.
- در صورت داشتن بیماری یا مصرف هر نوع دارویی پزشک خود را در جریان قرار دهید.
نکته: در زمان انجام سونوگرافی فرد درد خاصی را احساس نخواهد کرد. چرا که پزشک از قطرات بیهوشی به منظور بی حسی چشم ها استفاده می کند. استفاده از این نوع قطرات باعث تاری دید چشم بیمار می شود. اما جای هیچ نوع نگرانی وجود ندارد چرا که بعد از مدتی از بین رفته و فرد می تواند کارهای خود را از جمله رانندگی انجام دهد.
کاربرد سونوگرافی چشم
سونوگرافی چشم کاربردهای زیادی در تشخیص و درمان بیماریهای مختلف چشمی دارد. این روش به دلیل غیرتهاجمی بودن و توانایی ارزیابی ساختارهای داخلی چشم، به پزشکان کمک میکند تا اطلاعات دقیقتری از وضعیت چشمها بدست آورند. برخی از مهمترین کاربردهای سونوگرافی چشم عبارتند از:
- ارزیابی شبکیه چشم: سونوگرافی میتواند به شناسایی مشکلاتی مانند جداشدگی شبکیه، خونریزیهای داخل چشم، یا تغییرات مربوط به بیماریهای شبکیه کمک کند.
- تشخیص تومورها و کیستها: این روش برای شناسایی تومورها و کیستهای داخل چشم بسیار مفید است، بهویژه در صورتی که پزشک نتواند از طریق معاینه بالینی یا روشهای تصویربرداری دیگر به نتیجه دقیق برسد.
- ارزیابی وضعیت عصب بینایی: سونوگرافی چشم به شناسایی مشکلات مربوط به عصب بینایی، مانند فشار داخل چشم یا آسیبهای عصب بینایی، کمک میکند.
- تشخیص مشکلات عروقی چشم: مشکلاتی مانند انسداد شریانهای چشم یا خونریزیهای عروقی داخل چشم ممکن است با سونوگرافی قابل شناسایی باشد.
- اندازهگیری طول کره چشم: این اندازهگیری در تعیین نیاز به عملهای جراحی مانند جراحیهای لنز و یا عملهای دیگر استفاده میشود. این کاربرد در درمان نزدیکبینی یا دوربینی مفید است.
- بررسی حفره چشم در موارد آسیبدیدگی: در صورت بروز آسیب یا ضربه به چشم، سونوگرافی میتواند اطلاعات دقیقی از آسیبهای داخلی مانند خونریزی، شکستگیها، یا جابجایی اجزای چشم بدهد.
- بررسی التهاب و عفونتهای چشم: سونوگرافی در تشخیص التهابهای داخلی چشم یا عفونتهای مزمن که ممکن است به دلیل عوارض بیماریهایی مانند گلوکوم یا عفونتهای ویروسی ایجاد شوند، مفید است.
- بررسی وضعیت چشم در بیماریهای سیستمیک: این روش در بیماریهایی مانند دیابت که ممکن است به چشم آسیب بزنند، برای بررسی تغییرات شبکیه و عروق خونی چشم کاربرد دارد.
در مجموع، سونوگرافی چشم یک ابزار بسیار مفید و بدون خطر است که در تشخیص و مدیریت بسیاری از بیماریهای چشمی و مشکلات داخل چشم به پزشکان کمک میکند.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره انواع سونوگرافی، رادیولوژی و مزایای این آزمایش ها می توانید از صحبت های دکتر مرتضی جورابیان در صفحه اینستاگرام یا کانال آپارات دیدن کنید.
نحوه انجام سونوگرافی چشم
نحوه انجام سونوگرافی چشم بسیار ساده و بدون درد است. در این روش، بیمار معمولاً روی تخت دراز میکشد یا روی صندلی مینشیند و پزشک از او میخواهد چشمها را ببندد. سپس مقدار کمی ژل مخصوص روی پلک قرار داده میشود تا امواج صوتی بهتر انتقال پیدا کنند. پروب دستگاه سونوگرافی بهآرامی روی پلک بسته حرکت میکند و تصاویر زنده از ساختارهای داخلی چشم روی مانیتور نمایش داده میشود.
در برخی موارد، پزشک از بیمار میخواهد چشم خود را در جهات مختلف حرکت دهد تا بخشهای متفاوتی از چشم بررسی شود. این فرایند معمولاً کمتر از ۱۰ دقیقه طول میکشد و هیچگونه ناراحتی یا خطری به همراه ندارد. پس از پایان کار، ژل پاک میشود و بیمار میتواند بلافاصله به فعالیتهای روزمره خود برگردد.
مراحل انجام سونوگرافی چشم
- بستن چشم و قرار گرفتن در وضعیت مناسب
- زدن ژل مخصوص روی پلک
- قرار دادن پروب روی پلک بسته
- حرکت آرام پروب برای ثبت تصاویر
- پاککردن ژل و مشاهده نتیجه توسط پزشک
| نکته | توضیح |
|---|---|
| عدم وجود درد | سونوگرافی کاملاً بدون درد و غیرتهاجمی است. |
| عدم استفاده از اشعه | این روش خطری برای کودکان و بارداران ندارد. |
| نیازی به آمادگی خاص ندارد | بیمار تنها باید چشمها را ببندد و آرام بماند. |
| زمان انجام کوتاه | معمولاً بین ۵ تا ۱۰ دقیقه طول میکشد. |
مزایای انجام سونوگرافی چشم
سونوگرافی چشم مزایای متعددی دارد که آن را به یک ابزار ارزشمند در تشخیص و پیگیری بیماریهای چشمی تبدیل کرده است. برخی از مهمترین مزایای سونوگرافی چشم عبارتند از:
- غیرتهاجمی بودن: سونوگرافی چشم روشی بدون نیاز به جراحی است. این بدان معناست که بیمار نیازی به برش یا انجام اقدامات تهاجمی ندارد و نتیجه بدون درد به دست میآید.
- عدم نیاز به اشعه: برخلاف بسیاری از روشهای تصویربرداری مانند رادیوگرافی یا سیتیاسکن که از اشعه یونیزان استفاده میکنند، سونوگرافی چشم از امواج صوتی استفاده میکند که برای بدن بیضرر است. این ویژگی آن را برای استفاده در بیماران باردار و کودکان مناسب میسازد.
- دقت بالا در تشخیص مشکلات داخلی چشم: سونوگرافی میتواند ساختارهای داخلی چشم، مانند شبکیه، عصب بینایی، و سایر اجزای داخل چشم را بهطور دقیق بررسی کند و مشکلاتی مانند تومورها، کیستها، خونریزیها، و التهابها را شناسایی نماید.
- ارزیابی بهتر پس از آسیب یا ضربه به چشم: این روش میتواند برای بررسی آسیبهای داخلی چشم ناشی از ضربه یا تصادف بسیار مفید باشد. سونوگرافی چشم کمک میکند تا آسیبهایی مانند خونریزی، جداشدگی شبکیه یا شکستگیهای داخل چشم شناسایی شوند.
- ارزیابی وضعیت شبکیه و عروق چشم: سونوگرافی قادر است وضعیت شبکیه و عروق خونی چشم را در مواردی مانند دیابت یا گلوکوم بررسی کند و به شناسایی مشکلاتی مانند جداشدگی شبکیه یا انسداد عروق کمک کند.
- ساده و سریع: انجام سونوگرافی چشم سریع و آسان است و معمولاً نیازی به آمادگی خاص یا زمان طولانی برای انجام آن ندارد. همچنین پس از انجام سونوگرافی، نتایج سریعاً در دسترس قرار میگیرد و پزشک میتواند تصمیمات درمانی را بر اساس آن اتخاذ کند.
- قابلیت استفاده در بیماران با موانع فیزیکی: در بیمارانی که نمیتوانند به راحتی تحت معاینه مستقیم قرار گیرند یا در صورتی که عوارض خاصی داشته باشند که مانع از استفاده از سایر روشهای تصویربرداری شود، سونوگرافی چشم یک جایگزین مناسب و کارآمد است.
- قابلیت ارزیابی در موارد غیرقابل مشاهده با معاینه چشمی: در برخی از بیماریها یا مشکلات چشمی که در معاینه بالینی به راحتی قابل مشاهده نیستند، سونوگرافی میتواند اطلاعات دقیقی در مورد وضعیت داخلی چشم به پزشک ارائه دهد.
- پیگیری وضعیت بیماریهای مزمن: این روش برای بیمارانی که از بیماریهای مزمن چشم مانند گلوکوم، رتینوپاتی دیابتی یا دژنراسیون ماکولا رنج میبرند، مفید است. سونوگرافی به پزشک کمک میکند تا وضعیت بیماری را پیگیری کرده و درمانهای لازم را اعمال کند.
به طور کلی، سونوگرافی چشم یکی از بهترین و ایمنترین ابزارها برای ارزیابی مشکلات داخلی چشم است و به پزشکان کمک میکند تا به سرعت تشخیصهای دقیقتری انجام دهند.





0 Comments